Sunday, December 4, 2016

5 bài thơ của Như Quỳnh de Prelle

Ch và tôi

Ch đui ch 
đui ý 
đui câu 
nhng du chm biến mt
du phy không còn
nhng văn bn dài dng dc
trên máy tính

Nhng t giy b vô hiu hoá 
cùng nhng chiếc bút nm yên trong ngăn kéo 
nhng bài thơ chy ra t sui ngu
ca ni bun sâu th
ca s mong manh 
giàu có ca tâm h
b tàn phá 
bi thi gian 
loài người

Ch ca tôi tìm tôi 
tìm đng lo
tìm s đi thay 
trên nn cũ k 
xư
đ chm vào 
tinh th
được giu k 
b tàn phá 
và hàn g
vết thương 
nhng sương mù 
ca ban mai 
ca đêm ti

Tôi là mt ch 
hay mt nghìn ch 
n ch 
có nghĩa hay vô nghĩa 
có tình hay vô tình 
có lý hay vô lý 
đu là tôi 
như mt kiếp người

Tôi là mt ch 
trong hàng ngàn kỳ t 
có nhng biến m
không tn t
không hình th
vô danh 
trên nhng văn b
không phi di c
không phi tư li
lưu l
đâu đó 
thm chí lưu lc trong chính tôi
hay là chính tôi đui ch mình 
tôi ngoài ch ca tôi

chính tôi t đui mình ra ngoài ch ca tôi


selfie trên tường 

không phi bng camera 
không phi bng nhng chiếc bóng 
tôi đi xuyên qua nhng bc tường 
xuyên qua nhng chiếc bóng 
nhng o nh 
đnh kiế

selfie  trên tường 
tôi nhìn thy tôi 
trên tng gương m
trên tng bc tranh cũ k 
trên nhng tm hình ngoi đã chế
các thế k trướ

selfie trên tường 
tôi nhìn thy tôi ln ngượ
trong gic ng 
trên chiếc giường
tôi mơ nhng gic mơ 
vô thc v con ngườ

tôi ln ngược trong tôi 
ln ngược thi gian 
bng thế k 
bng lch s 
qua ng nhìn telecopes 
tôi nhìn thy người đàn bà nm yên 
người đàn ông tĩnh lng 

tôi thy c nhng xác chế
nhng hình hài 
nhng quan tài bng gi
nhng thai nhi đang ca qu
selfie trên tường 

tôi thy c loài ngườ


Nướ

Người đàn bà làm tình vi nước trong bn t
nước làm vơi đi s nóng nc ngt ngt trong cơ th ca cô 
bu vú tròn 
vòng eo thon g
và chiếc mông gn gàng không chút m th

nước nước nướ
trên mái tóc đen 
trên gương mt xương thanh tân im lng 
trên cơ th cô quanh ngưng đng 
và dưới âm h 
nước chy vào trong 
siết mnh như mt ngón tay 
chy xung đôi bàn chân gy da khô 
cô kỳ c kỳ c mãi không nguôi bng đôi bàn tay g

Người đàn bà tiếp tc nm trong bn nước ti nhà h sinh 
ch sinh đa con ca riêng mình 
cô nm th
hài nhi 38 tun đang tr mình ca quy đòi ra 
cô khóc và nhìn thy bc tường toàn rng xanh 
mt ngôi nhà c tích 
cô nhy lên trong nướ
tung toé 
nước m làm cho cô du êm hơ
mm mi hơ
âm h dn m ra 
cô tiếp tc rn rn trong nướ
nước ngược vào trong 
cm giác như ngón tay xiết ch
đu đa tr chui ra 
đôi bàn tay người n h sinh 
chm vào 
đa tr khóc vang chân quy đp trong nướ
oe oe oe 

ngun nước đu tiên đa tr ung là sa m 
t bu vú tròn 
núm vú hng hng như n hoa xinh chúm chím 
đa tr hp h
cht ch
ngun nước y theo đa tr sut đ
cho s ln khôn và mnh m 
như bn năng 
ngoi m truyn sang 

hàng ngày người đàn bà tm cho con 
vào mi bui sáng 
trong nước m 37đ 

người đàn bà ung nước sau mi ln cho con bú
ung sa nhiu như nướ
tm trong nướ
làm tình trong nướ
nước sinh ra tình yêu 
che ch du dàng 
nước cho sc sng cơ th 
làm sch và cho sc kho t
s sng khoái ngp tràn 

nước thu hiu s cô đc ca con ngườ
qun quanh du ng
thoát qua nhng cơn khát 
cơn nóng 
như s nương náu tinh th
ca cõi hin sinh 

nước là mt bài thơ 
ca thi ca 
ngp tràn 
trên nhng bông hoa 
trên nhng cánh đng 
nhng cánh rng 
trong s m ướt ca giao h
hoan ca 
trong s bình yên tĩnh lng 
ca nhng cơ th chuyn đng 
trong đêm t
tinh trùng xuyên qua 
nướ
ca cơ th người đàn bà 
đón nh
mt sinh linh 

nước cha đng bào thai 
trong mt chiếc túi
s sng sinh sôi 
ci ca con ngườ
trong nướ
nướ
nướ


Nàng thơ 

Mt bui sáng thc d
nàng mun được ăn c vn vt trên thế gi
nhng vt cht như ô tô, tàu ho 
đ dùng hàng ngày qun áo, giày dép, giy v sinh 

nàng mun ăn c nhng mái tóc xù 
nhng đám râu như c 
nàng mun ung nước hoa thay nướ
cho máu nàng thơm hơ
nàng mun ung pipi 
ăn caca thay cho thc ăn bio 
nàng mun được ăn c thế gi
tr nhng đa tr đ chúng ln lên và được sng làm người thành nhân lo
còn li s chui hết vào bng nàng 
ri nàng sa thi bng caca ca nàng trong cái bn c

nàng mun ăn c nhng li nói thi tha 
nhng đnh kiế
ch bao gi đi thay lch s 
nhng thp hèn ti tin
nàng s chết hay tiếp tc tn t
trong thế gii này 

sau khi người ta đc và ăn nhng bài thơ ca nàng bng mt, ý nghĩ 
bng cách nào đó 
nàng tiếp tc viế
ăn c loài ngườ
bng ngòi bút 
trên bàn phím 
trong khuôn hình màn hình ca chiếc Macbook E

khi phi lên án nàng 
quy kết nàng 
t do ca nàng là t thân nàng 
nàng sinh ra mt thế h khác, thế k khác 
sng mt thế gii tưởng tượng khác 
ca riêng nàng 
đng áp đt lch s và không gian vi nàng 
nàng bên ngoài tt c 
nàng chưa bao gi phi chết đói 
chưa bao gi phi hp h
đng nhìn nàng như nhng đnh kiến hp hòi nhng tham vng ti mù 
ca nhng k tm thường

Nàng là mt ý ni
là mt tưởng tượng 
trong mt hình hài 
như thơ ca 
là mt thế gii riêng 
bng ngôn ng, hình nh 
như mt b phim 
ngn dài 
tuỳ vào đôi mt rng h
sâu nông 
tuỳ vào hiu biết và trái tim

bài thơ này còn dài 
tiếp tc chy mãi 
nàng dng l
gi đi 
đ phóng thích 
khonh khc này


Trước ngày d sinh

Nhng bui chi
lang thang 
trên nhng khu vườn
đy ánh sáng
Chúng tôi 
nói chuyn v tình yêu 
con ngườ
đa tr con nô đùa 
trên nhng bãi c đy hoa
Tôi th th rng 
tôi yêu con người hơn rt nhi
bng tình cm và lý trí 
tôi yêu bn thân nhiu hơ
vi tình yêu dành cho người thân 
là người bn trai l
bn trai nh 
là cô gái sp chào đi ca chúng tôi
chúng tôi ngi xung dưới vòm cây thơm tho 
trong vườn thc v
có mt đa tr 
chm vào tim tôi nói rng 
đng đc ác dù ch là khonh khc suy nghĩ 
dù ch là s lng im 
hay tò mò 
bon chen 
s ích k bn năng 
s vô cùng ngu ngc
tôi nhìn lên cây táo 
và có mt con sâu nh 
chui ra 
tôi không mun làm sâu trong quá táo kia 
dù là s tương hp t nhiên con sâu và qu táo 
tôi không mun làm sâu 
vì tôi nhìn thy tôi đang ăn dn nhng chiếc lá 
và làm hng qu táo ngt ngào

Chúng tôi xem WC 
nhng bàn thng đp ca thế k 
ca nhng huyn tho
đúng là trò chơ
ca nhng nim vui rt nhanh 
thn t
tôi c băn khoăn 
có phi nhng góc quay hay tc đ tht ca con ngườ
trước trái bóng 
s tc gin ca cu th 
khi phi ra sân 
nước mt ca người xem 
khi tình yêu tht bi


Chúng ta s chết cùng nhau
trong cùng mt nhp đp
mt ch nm
bên nhau trong hm m 

Thi gian sng đang đi dn v cái chế
trong thi gian nào đó
ca tương lai 
có th là rt dài đ ch đ
cho cái chết ca chúng mình 

vì thế lúc này an nhiên 
bình lng 
như cùng nhau sng 
cùng nhau yêu 
cùng nhau tn cùng riết róng 
cho cn hơi th 

Chúng ta s chết cùng nhau 
như thế


Friday, November 25, 2016

TRẦN THIÊN THỊ KẺ NGƯỢC ĐƯỜNG ĐI ĐẾN

Vũ Trọng Quang


Trần Thiên Thị viết tắt TTT hay đọc là 3 Tê, tôi liên tưởng đến những T thơ ca:
Tê điếng:
Thịt da tôi sượng sần và tê điếng.
Tôi đau vì rùng rợn đến vô biên
( Hồn Là Ai, Hàn Mặc Tử)
Tê tái:
Chiều sơn cước lạnh hồn tê tái
Con nhện đau hoài sợi nhớ thương
(Hoài Hương, Đất Thăng Long)
Tê người:
Chỉ còn em còn em im lặng đến tê người
(Im Lặng Đêm Hà Nội, thơ Phạm Thị Ngọc Liên, nhạc Phú Quang)  
Tiên tri cho Thị “tê điếng tê tái tê người, Thị mang tê dại tê đời Trần Thiên?”
Trần Thiên Thị với ba chữ TTT làm tôi nghĩ đến Thanh Tâm Tuyền, một người mở rộng rực rỡ Thơ Tự Do, có thể xem như “soái ca” trong thể loại nầy. Tôi bị ám ảnh những câu thơ của ông thời trai trẻ:
Ôm em trong tay mà đã nhớ em ngày sắp tới
Chiếc kèn hát mãi than van

Thì Thị có:
em đã người yêu trong vòng tay không còn ôm được chặt
Hoặc câu thơ khác của Thanh Tâm Tuyền mà tôi vẫn thường đọc cho bạn bè nghe:
Vứt mẩu thuốc cuối cùng xuống dòng sông
Mà lòng mình phơi trên kè đá
Cần gì vứt điếu thuốc xuống sông để bị tắt ngấm cuốn trôi; điếu thuốc đã đốt, không hút cũng tự cháy hết.
Một con người “ngầu” như Trần Thiên Thị thường trực tay thuốc:
nửa đêm nhặt được điếu thuốc cuối cùng
trong bao thuốc lá cũ
Thơ Thanh Tâm Tuyền & Trần Thiên Thị có vài chữ giống nhau, không thể nói người đi sau sao chép người đi trước, ngôn ngữ mỗi người có dấu ấn riêng tư (không dám nói tư tưởng lớn gặp nhau, nghe ghê quá), hai tâm trạng ba động biệt lập.

Nay Trần Thiên Thị đưa tự do vào Nơi Đám Mây Đã Chết bằng con đường chủ yếuThơ Tự Do, giấy mời mở cửa tự trong tâm cảm, tự do đến tự nhiên như lời nói hay một cách tương cận: lời nói như thơ; Thị có thể bơ vơ nhưng hoang mang không trên hành trình đi tới; đi tới bằng con đường ngược bất định:
tôi muốn ra đi khi người ta trở về
chỉ có ngược đường
Dũng cảm hơn:
những cuộc chiến bây giờ không chờ đợi gió mùa
người ta vẫn có thể đi ngược về phía bão
Hoặc tung hoành “dọc ngang nào biết trên trời có ai” (Từ Hải)
đi ngang đi dọc mùa đông
ngược đường những cánh chim di trú
Hành trình đi tới là hành trình ngược hay nói đúng hơn đi tới bằng cách ngược lại (không phải đi ngược bảng cấm sẽ bị công an thổi còi), lấy chiều dài số âm mặc định số dương.
Con ngựa truy phong Trần Thiên Thị khởi hành nhắm đích chân trời, tìm gì không có gì, nơi , ở cuối chân trời, đi đến chỗ phải đi chỉ có chữ “i” vô vọng vô cực; biết vậy nhưng vẫn lao tới không cho bịt mắt như xe ngựa thồ cam chịu trên con đường định sẵn; băng băng qua phản biện độc thoại băng băng qua hiện hữu hiện thực chỉ dịnh.
viết được dăm câu buồn như ngựa
truông dài mỏi vó đứng hí khan
Đứng hí khan, đứng lại chứ không dừng lại, hành trình phóng về phía trước.
ngày cuồng miệng hát lời ngựa chứng
vai người xin gởi cái tử sinh
Cái tử cái sinh cái đợi cái chờ
con ngựa hôm nào bên suối
vẫn nhẫn nha gặm cỏ đợi người
Vậy thì lên yên đi nữa
thôi thì cởi ngựa qua truông
mà nghe tiếng nhạc lúc gần lúc xa
Xuyên qua Thơ tự do là những dòng lục bát; diện kiến cái bên ngoài thô ráp sần sùi pha dáng vẻ giang hồ của một kỹ sư cơ khí lại chứa bên trong một kỹ sư tâm hồn mềm mại thơ mộng lãng mạn; lục bát của tác giả không bi luỵ không không sướt mướt, không ngôn tình diễm lệ (diễm lệ coi chừng dễ liệm). Công lực của thơ nắm ở câu tám chữ, câu sáu chữ chỉ khơi gợi gieo mở.

nhớ gì mà nhớ ngẫn ngơ
vết cào hôm trước nằm chờ bàn tay




So với ông vua lục bát Nguyễn Du, người đã đưa thân phận nàng Kiều qua hơn 3000 câu lục bát, cuối cùng tuyên ngôn không tuyên ngôn một câu xanh rờn rất vô vi Mua vui cũng được một vài trống canh.
Thị cũng chơi thôi, chơi miết thôi
châu thân nhìn dọc đã sang xuân rồi
thì chơi cho hết cuộc chơi

Ồ trà mi trà mi da diết
một trà mi nở nở rất hồng
một con ong một mộ phần thiếu hương
Một trà mi khác của Nguyễn Du
Tiếc thay một đoá trà mi
Con ong đã tỏ đường đi lối về
Trà mi trong Đoạn Trường Tân Thanh bị bướm ong vùi hoa dập liễu, hình ảnh trà mi của Trần Thiên Thị nói chung thì bùi ngùi ngùi, nói riêng thì bùi ngùi hơn, đã để lại con ong cô độc tiếc nuối mùi hương.
Cả hai đều không như tiếng kêu trập trùng trong Cung Oán Ngâm Khúc
Cái đêm hôm ấy đêm gì
Bóng dương lồng bóng trà mi trập trùng
Cái đêm hôm ấy xa xưa qui chiếu vào thì hiện tại thành âm thanh cuồng nộ.
Trần Thiên Thị còn nhiều trà mi, có phải ở Quãng Nam huyện Trà Mi có một bông hoa thật đã ám ảnh khiến chàng si tình:
tầm hương trên đoá trà mi
con ong mõn sức cũng vì mùa xuân
&
và đôi môi trà mi
hớ hênh vẫy như ngàn cánh lá
.
Rồi rong chơi đi tiếp:
đa ngăn dăm cuộc rong chơi
mượn thiên hà xứ lắm nơi ăn nằm
Lại nhớ đến Nguyễn Đức Sơn bạt mạng:
Mẹ cha ngàn kiếp nào ngờ
Đời cha mạnh giỏi cũng nhờ rong chơi
Trần Thiên Thị còn một số bài lục bát mượt mà khác, vật liệu ngôn ngữ có góc khuất đằm thắm không khô cứng lồ lộ như vật liệu xây dựng; đôi chỗ tác giả luỵ vần, tôi cũng vậy, càng thao tác kỹ thuật lục bát tôi càng luỵ vần, có thể làm tôi giảm ý và cảm xúc.
cầm tay nay đã thành chai
mới hay vết sẹo đã vài trăm năm
Vần vài luỵ vần chai, chứ vài trăm năm thời gian dài lắm, có thể lên đến ngàn năm, khi ấy vết sẹo không còn.
.
uổng công mấy kiếp nghe kinh
cứ xuân lại cứ thất tình một ta
……
nhớ gì mà nhớ ngẫn ngơ
vết cào hôm trước nằm chờ bàn tay

Không chi rong chơi thù tạc bù khú với bạn bè, thơ mộng gần gũi với phụ nữ, Thị vẫn bày tỏ thái độ:
giang hồ ta
mà đất nước nào
tiếng than của đồng bào bây giờ
nghe nghẹn hơn tiếng chọc tiết heo
Bài thơ Tổ Sư Cái Tháng Châp Sầu là bài phản tỉnh cái sầu hiện thực dữ dội.
Bạn ta ơi hãy dứt khoát nhổ đi cái răng sâu, phục sinh sự đau nhức âm ỉ ấy
làm gì, chỉ còn khoảng trống; hãy để lại giữa ánh sáng và bóng tối, ấy là thơ.
Đi tiếp đi đến chỗ đường đi không đến.
Cần thiết an táng tro than Nơi Đám Mây Đã Chết trên không trung, hôn phối tiếp tục giữa bầu trời và mặt đất sẽ sản sinh ra Đám Mây khác, đám mây mãi trên đường bay.


































Tình chỉ là một từ-4-chữ


Nam Dao chuyển ngữ (2016)

Như mới ngày hôm qua
Tâm trí tôi bỏ lại
quán cà phê Gypsy
vói một bà bạn tôi
ngồi với một bé em nặng trĩu trên đùi
nói về cuộc đời tự do không còn nô lệ
mắt không chút dấu vết những khổ đau
câu đầu tiên tôi nghe

Tình chỉ là một từ-4-chữ

Bên ngoài bức mành xộc xệch
Mèo kêu meo meo khi ngày mới rạng
Tôi, tôi chỉ lặng im
với bạn, tôi chẳng thể nói lên lời
kinh nghiệm đời tôi hạn hẹp hiếm hoi
bạn nói trong khi tôi che giấu
người đàn ông cha của đứa bé
bạn không biết nhưng có lẽ tôi đã nghe

bạn bảo Tình chỉ là một từ-4-chữ

Tôi nói lời chia tay hờ hững
Quay về những riêng tư
Trôi xa đi rồi lại giạt vào mảnh đời mình
không thể gọi được tên
tìm cái hồn tôi qua sự bốc hơi bản diện
tôi cố nhưng không tìm ra cánh cửa nào
và nghĩ chẳng có gì phi lý hơn

rằng Tình chỉ là 1-từ-4-chữ

Dẫu rằng tôi sẽ chẳng bao giờ biết bạn có ý gì
khi bạn nói với người đàn ông
tôi chỉ có thể nghĩ theo cách của mình
và nay tôi hiểu
sau khi vừa đi vừa nghĩ tôi thấy
nụ hôn Thần Thánh lẽ ra phải vĩnh cửu
như định mệnh, nhưng tan thành khói sương
rơi trên những kẻ lữ hành
Và nay tôi hiểu hành trang là do tôi chọn mang đi
thật sự chẳng cần đoan chắc làm chi

rằng Tình chỉ là một từ-4-chữ

Thật lạ, bao nhiêu năm bên nhau
đổi thay vần chuyển
Em có lẽ vẫn không tin
nếu tôi nói tất cả những điều tôi học được
Và thật là quái lạ khi tai văng vẳng lời nài xin “mãi mãi”
tôi lại nghe tiếng lương tri, tôi không thể lừa ai
hệt như khi nhớ gương mặt một người dạy tôi
Thôi, nào biết nói gì hơn là lặp lại điều tôi nghe

rằng Tình chỉ là một từ-4-chữ

Love Is Just a Four-Letter-Word

Bob Dylan, 1967
Seems like only yesterday
I left my mind behind
Down in the Gypsy Cafe
With a friend of a friend of mine –
She sat with a baby heavy on her knee
Yet spoke of life most free from slavery
With eyes that showed no trace of misery –
A phrase in connection first with she I heard
That love is just a four-letter word.
Outside a rambling store-front window
Cats meowed to the break of day –
Me, I kept my mouth shut,
To you I had no words to say –
My experience was limited and underfed –
You were talking, while I hid,
To the one who was the father of your kid:
You probably didn’t think I did, but I heard
You say that love is just a four-letter word.
I said goodbye unnoticed,
Pushed towards things in my own games,
Drifting in and out of lifetimes
Unmentionable by name,
Searching for my double, looking for
Complete evaporation to the core –
Though I tried and failed at finding any door,
I must have thought that there was nothing more absurd
Than that love is just a four-letter word.
Though I never knew just what you meant
When you were speaking to your man,
I could only think in terms of me
And now I understand –
After waking enough times to think I see
The Holy Kiss that’s s’posed to last eternity
Blow up in smoke, its destiny
Falls on strangers, travels free –
Yes, I know now, traps are only set by me
And I do not really need to be assured
That love is just a four-letter word.

Strange it is to be beside you
Many years, the tables turned –
You’d probably not believe me
If I told you all I’ve learned –
And it is very, very weird indeed
To hear words like “forever” plead,
So ships run through my mind, I cannot cheat –
It’s like looking in a teacher’s face complete:
I can say nothing to you but repeat what I heard –
That love is just a four-letter word.